Γιάννης Ζουγανέλης ένα όνομα... μια ιστορία

Πρόσωπο με πρόσωπο
Typography

Γνωριστήκαμε όταν εμφανιζόταν με τον κοινό μας φίλο, Βασίλη Παπακωνσταντίνου πριν από περίπου 10 Χρόνια και νιώθω πολύ τυχερή γι' αυτή τη γνωριμία. Εκτός από πολύ σπουδαίος καλλιτέχνης είναι και Άνθρωπος με μεγάλη ψυχή.

Και αυτό το λέω, γιατί πάντα ανταποκρίνεται σε ό,τι έχει να κάνει με τον κοινωνικό ρατσισμό, όπως ο ίδιος το χαρακτηρίζει. Έχω παρακολουθήσει πολλές μουσικές και θεατρικές του παραστάσεις, έχουμε πάει μαζί σε εκδηλώσεις συναδέλφων του, συζητάμε για επαγγελματικά και προσωπικά θέματα, μου ''φωνάζει'' όταν στεναχωριέμαι και θυμώνει όταν ''χάνομαι'' , γιατί πιστεύει πως η επικοινωνία είναι πολύ σημαντική ανάμεσα στους ανθρώπους.

Ο λόγος του διακατέχεται από ομορφιά και ευαισθησία. Ακόμη και όταν μιλάμε σοβαρά, πάντα θα βρει τον τρόπο να ενσωματώσει το χιούμορ στην κουβέντα μας και αυτό είναι που μου αρέσει πολύ. Αν συνεχίσω, θα γράψω έναν ολόκληρο τόμο. Κλείνοντας, θα ήθελα να πω: Γιάννη, σ' ευχαριστώ για όλα, μα πάνω απ' όλα που είμαι φίλη σου. Σ' αγαπώ πολύ!

Γιάννη, ποια ήταν η αφορμή και ξεκίνησες ν’ ασχολείσαι με τα καλλιτεχνικά;

Δε θυμάμαι τον εαυτό μου να μην είναι μονίμως συνδεδεμένος με τη μουσική. Πολύ περιληπτικά μπορώ να σου πω ότι διάβασα πρώτα πα, βου, γα, δι, κε, ζω, νη (νότες βυζαντινής μουσικής ) και μετά την αλφαβήτα. Ξεκίνησα από το ψαλτήρι του Αγίου Νικολάου Αχαρνών, μι α εκκλησία-μουσείο, που αγιογραφήθηκε από τον πολύ μεγάλο ζωγράφο και στοιχείο της παράδοσής μας,  τον Φώτη Κόντογλου, τον οποίο παρακολούθησα,  πολύ μικρό παιδάκι να ζωγραφίζει την πλατυτέρα των ουρανών και άρχισα  να μυούμαι στη διαδικασία της τέχνης και της μουσικής. Μου άρεσε πολύ το τελετουργικό και είχαμε μια  παιδική χορωδία. Μετά παράλληλα με το δημοτικό,  πήγαινα και στο ωδείο, μάθαινα μουσική, (θεωρητικά, και κιθάρα) είχα εξαιρετικούς καθηγητές, ήμουν πολύ τυχερό σαν παιδί. Αγάπησα πάρα πολύ τη μουσική. Αργότερα καταπιάστηκα και με την υποκριτική, σπουδάζοντας μουσική έκανα και όπερα και έχω αυτές τις δυο υποστάσεις. Το χω ξαναπεί αλλά το βασικό έναυσμα για ν’ ασχοληθώ με τον ήχο, ήταν η σιωπή που ίσχυε στο σπίτι μου. Κατάλαβα τη σημασία του ήχου. Προσπαθούσα πολύ μικρό παιδάκι να εξηγήσω στη μάνα μου τι είναι ήχος. Μ’ απασχόλησε πάρα πολύ. Καταστάλαξα σε απόψεις, περιέγραφα τον ήχο χωρίς να τον έχω, οπότε μπήκα σ’ αυτή τη διαδικασία,. Έγραφα τραγούδια από μικρός και το 1972, σε ηλικία 15 χρονων,  έκανα τον πρώτο μου δίσκο, τα ψέματα.  Έχω μια τεράστια θητεία στο χώρο αυτό, δεν το πιστεύω δηλαδή. Δε λέω τι είναι καλό, τι είναι κακό. Παλεύει το καλό και το κακό μέσα μου. Αλλά θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό που βρέθηκα μ’ ένα δάσκαλο που μου έκανε θεωρητικά, το Νίκο το Μαμαγκάκη, που δεν ήταν μόνο δάσκαλος μουσικής και με ενέπνευσε σαν άνθρωπος, αλλά είχε έναν κύκλο, ένα περιβάλλον, το οποίο αποτελείτο από τον Ανδρέα Εμπειρίκο τον ποιητή κ.α. Γνώρισα μετά σαν φοιτητής τον εξαιρετικό, μεγάλο για μένα Νίκο Εγγονόπουλο, απ’ όπου έχω ακόμα στα χέρια μου ένα έργο του που το είχε σχεδιάσει το 1975, αλλά μου το έδωσε πολύ αργότερα, και τα ποιήματά του. Γνώρισα τον Ελύτη, το Βάρναλη, το Ρίτσο. Συνεργάστηκα μ’ αυτούς. Είναι πολύ σημαντικό, να έχει κανείς στη ζωή του τύχη, αλλά πρέπει  και να την αναγνωρίζεις. Να τη βρεις και να την κρατήσεις. Έτσι ξεκίνησα. Έχω κάνει πάρα πολλά πράγματα, δε λέω ότι είναι καλά, δε μπορώ και να σιωπώ. Ο μπούσουλας είναι η επικοινωνία. Επικοινωνώ με τους ανθρώπους και με το χιούμορ και με τον ήχο, ανάλογα τις περιστάσεις. Σαν καλλιτέχνης είμαι παντός καιρού. Δεν έχω στεγανά. Ξεχωρίζω συνεργασίες φυσικά…

Πώς μπορούν να συνδυαστούν θέατρο, τηλεόραση, μουσική…;

Όλα συνδυάζονται. Όλα είναι ζωή. Αν θες να ισορροπείς και με την οικονομία και με την ύλη (όχι ματαιοδοξικά). Κανείς δε μπορεί να ισορροπήσει κάνοντας απλά μια εργασία. Και δε λέω δουλειά. Εργασία γιατί σκέφτομαι και μιλώ μόνο ελληνικά. Γιατί εργάζομαι =παράγω έργο, δουλεύω είμαι στη δουλεία. Δεν τα κάνω όλα μαζί, τα κάνω με πρόγραμμα. Δε θυμάμαι τον εαυτό μου, έξω από τις λογικές αυτές. Το χω και ανάγκη να το κάνω και να εκφράζομαι σ ‘ αυτά τα μέσα . Δεν το κάνω ούτε με γνώμονα το τι θα οικονομήσω από χρήματα. Η τηλεόραση είναι ένα είδος που αφορίζουμε βέβαια, αλλά είναι απόλυτη αντανάκλασή μας. Εννοώ της ζωής και μπορεί να ναι και καλύτερη από τη ζωή. Η ζωή έχει μεγάλο πρόβλημα. Οι άνθρωποι στην καθημερινότητά τους. Λέμε για τους πολιτικούς. Οι δημοσιογράφοι είναι χειρότεροι. Χωρίς να σημαίνει ότι χαϊδεύω κανένα πολιτικό. Τους έχω γραμμένους κανονικά, γιατί είμαι πολίτης και θεωρώ τον εαυτό μου ισχυρότερο από πολιτικό. Δεν έχω αποποιηθεί την έννοια του πολιτικού, έχω αρνηθεί στη ζωή μου να ενταχτώ σε κόμμα και δεν έχω τραγουδήσει κάτω από καμία σημαία κόμματος. Δεν έχω καμία σχέση με όλα αυτά. Είμαι ανένταχτος αριστερός και καταλαβαίνω τις συνέπειες γενικά του κουμμουνισμού στη ζωή, το ψέμα που κουβαλάνε οι πολιτικές και όλα αυτά. Αλλά είμαι πολίτης. Είμαι ειλικρινής, αληθινός. Οι δημοσιογράφοι είναι χειρότεροι από τους πολιτικούς. Τελείωσε. Και κρίνουνε από θέση ισχύος, χωρίς να έχουν θέση, χωρίς να έχουν ιδεολογία. Κανείς δε σκέφτεται τον αδικημένο, τον πεινασμένο, τον αναξιοπαθούντα.

Αριστοφάνη Εκκλησιάζουσες. Ένα έργο τόσο επίκαιρο…  Περιοδεία σε όλη την Ελλάδα – συνεργασία με το Γιάννη Μπέζο.

 Ήταν πάρα πολύ ωραία. Πάρα πολύ ωραία. Γνώρισα (αν και τον ήξερα βέβαια) το Γιάννη το Μπέζο. Είναι ο πιο ευπρεπής άνθρωπος που έχω γνωρίσει στη ζωή μου. Ένας εξαιρετικός ηθοποιός. Ένας άνθρωπος ο οποίος δε διαχέεται, τον έχουν κακοχαρακτηρίσει ως αντικοινωνικό κλπ γιατί δε βγάζει φωτογραφίες. Πάρα πολύ έντιμος και ωραίος άνθρωπος. Μου έκανε πολύ εντύπωση η συνεργασία. Κάναμε μια παράσταση που πραγματικά είχε πάρα πολύ μεγάλη επιτυχία (σκέψου είχε 20.000 κόσμο η Επίδαυρος), εν μέσω capital control, ο κόσμος όταν θέλει να επικοινωνήσει με την σοφία της αρχαιοελληνικής λογικής, επικοινωνεί. Περάσαμε πάρα πολύ όμορφα, σκληρά γιατί είδαμε τον κόσμο να βασανίζεται για να ισορροπήσει με το βιοπορισμό του, γιατί πέσαμε στην περίπτωση όλης αυτής της αναμπουμπούλας, μοναδική εμπειρία και το καλό είναι από τη μια να πονάς βέβαια γι’ αυτό που συμβαίνει, απ’ την άλλη να βρίσκεις πεδίο να εκτονώνεσαι μέσα απ’ την έκφρασή σου και μάλιστα μ’ ένα έργο σαν τις Εκκλησιάζουσες που είναι μαγικό. Δε μ’ ενδιαφέρει το επίκαιρο. Ο Αριστοφάνης είναι επίκαιρος γιατί εμείς είμαστε πίσω. Δε θα πρεπε να’ ναι επίκαιρος και όμως είναι. Έχει πολλά κοινά στοιχεία με την εποχή μας, καθώς ήταν μετά την ήττα του πελοποννησιακού πολέμου και η δημοκρατία των Αθηνών, παρήκμασε. Και ως αντιφαλλοκράτης – αντιεξουσιαστής ο Αριστοφάνης, εμπνεύστηκε ένα μύθο, επειδή θάμαζε τη θηλυκότητα, το κάλλος αλλά και την οικονομία (ο νόμος των οίκων)και δημιούργησε αυτό για να πάρουν οι γυναίκες την εξουσία, να δείξει τι σημαίνει φαλλοκρατία, ωχαδερφισμός, εκμεταλλεύομαι, τι σημαίνει δοσιλογικότητα και όλα αυτά.

Ήταν μοναδικά.

Εμφανίσεις  με τον Αντώνη Ρέμο. Ένας κύκλος έκλεισε. Τι αποκόμισες από αυτή τη συνεργασία;

Ο Αντώνης είναι ένα παιδί που προσφέρεται. Δουλέψαμε πάρα πολύ, με πολύ κόσμο, ήταν μια καλή συνεργασία με σεβασμό, εποικοδομητική εμπειρία, είδα το παρόν μας. Σκηνοθέτησα την παράσταση και έστησα όλο το πράγμα στην Αθήνα. Στη Θεσσαλονίκη παίξαμε μια σαιζόν (Από Αύγουστο μέχρι Οκτώβρη. Μια χαρά ήταν. Περάσαμε καλά!

Μουσικά και θεατρικά, το χειμώνα πού θα σε δούμε;

Το χειμώνα ετοιμάζω πολύ ωραία πράγματα: μουσική, στο Βοτανικός Plus που είναι στην Iερά Oδό (δίπλα ακριβώς από το Βοτανικό,) κάνουμε μια δουλειά που αρχίζω και την αγαπώ πολύ, γιατί ξεκινά από τους συνεργάτες που θαυμάζω και αγαπώ. Ο Δημήτρης Μπάσης που θα τραγουδήσουμε και θα συνυπάρξουμε, (τον λατρεύω, τον θεωρώ ο,τι καλύτερο υπάρχει στο λαϊκό τραγούδι, και σε ήθος και σε ποιότητα), ο Λάκης Παπαδόπουλος, η Σοφία Κουρτίδου, η Βίκυ Καρατζόγλου, ο Γεράσιμος Σκιαδαρέσης  και εγώ με μια καταπληκτική ορχήστρα. Με μια παραγωγή που ο κόσμος θα μπορεί με ευπρέπεια να έρχεται, να μην  του παίρνει κανείς το κεφάλι, γιατί έχει αλλάξει η ζωή. Είμαστε και εισπράκτορες του δημοσίου εμείς πια. Με τα 23%, με τα 5% του δήμου… Αρχίζουμε αρχές Δεκέμβρη και όσο πάμε…  Θα δουλεύουμε Σάββατο και Κυριακή μεσημέρι. Και θ’ ανοίγουμε και Παρασκευές όταν κλείνουμε εκδηλώσεις με φοιτητές ή συλλόγους κλπ. Θα συνδυάσουμε την ψυχαγωγία, την αισθητική, την πολιτική τοποθέτηση, τη σάτιρα, το γέλιο και με το κλασσικό λαϊκό τραγούδι θα καταλήγουμε σ’ ένα πραγματικά ένθεον ξεφάντωμα. Να τη βρίσκει ο κόσμος, να γελάει, , να τραγουδάει, να συνυπάρχει.

Θέατρο, στην παράσταση Βίκτωρ Βικτώρια στο Πάνθεον, ένα εξαιρετικό μιούζικαλ, θα κάνω τον γκέι.

 

Ποια διαφορά υπάρχει από τότε που ξεκίνησες με τώρα και στα καλλιτεχνικά πράγματα αλλά και στον κόσμο-στο κοινό;

Καταρχήν μ’ αρέσει να κρατήσω τον κόσμο, δε μ’ ενδιαφέρει η έννοια κοινό. Δεν πιστεύω ότι έχουμε τίποτα κοινό μεταξύ μας, οπότε δε μπαίνω στη διαδικασία κοινού. Μ’ ενδιαφέρει πάρα πολύ η συμπαντική έννοια κόσμος. Αλλάζει πάρα πολύ η ζωή. Όταν πρωτοξεκινούσαμε εμείς, νέοι, μας δόθηκε η ευκαιρία να εκφραστούμε στα μέσα και ο κόσμος μας έψαξε και μας βρήκε. Τώρα δεν είναι ίδια αναλογία. Υπάρχουν πάρα πολύ καλοί νέοι, σε όλες τις τέχνες (θέατρο, μουσική, αρχιτεκτονική, γλυπτική, λογοτεχνία κλπ) αλλά δεν τους δίνετε επί ίσοις όροις η δυνατότητα και μάλιστα θα έπρεπε παραπάνω βήμα. Αυτή είναι η τεράστια διαφορά της δικιάς μου γενιάς με το σήμερα. Και από την άλλη πλευρά, ο κόσμος ψαχνόταν να βρει το καινούριο και να συνυπάρξει μαζί του. Τώρα πάνε όλοι στους γνωστούς, δημοσιοποιημένους, ελπίζω και δημοφιλείς. Πιστεύει ο κόσμος ότι υπάρχει μόνο ό,τι παρουσιάζεται στην τηλεόραση. Δεν ισχύει αυτό. Υπάρχουν και άλλα πολύ ωραία πράγματα που δεν πάει ο κόσμος. Αυτή είναι μεγάλη διαφορά. Επίσης έχει εκπέσει η επικοινωνία. Ψαχνόταν ο κόσμος να βρει ένα δίσκο, να τ’ ακούσει, να κατακτήσει… Θυμάμαι μια φορά τον εαυτό μου παιδάκι, που πήγα όλος χαρά στη γειτονιά και  βρήκα ένα δίσκο των Doors που δεν τον ακούγαμε στο ραδιόφωνο και κάλεσα τους φίλους μου στο σπίτι μου, να το ακούσουμε στο ηλεκτρόφωνο. Το ότι ψάχναμε και βρίσκαμε ήταν μαγικό. Ενώ τώρα είναι δοσμένο ό,τι παρουσιάστηκε. Έχει εκπέσει επίσης και η ποιότητα, διότι όλοι κατεβάζουν, κανείς δε σκέφτεται αν έχει να φάει ο δημιουργός, εν ανάγκη να πάρει και ένα cd για να μπορεί να ισορροπήσει και ο συνθέτης/ στιχουργός. Δεν είναι εύκολο πράγμα. Οι τέχνες έχουν επίπονη διαδικασία για να παραχθούν. Και δεν είναι μόνο η έμπνευση που είναι ωραία, αλλά η παραγωγή;

 Υπάρχουν και ιδεολογικές διαφορές όμως. Εμείς είμαστε συνειδητοποιημένοι γι’ αυτό που συμβαίνει, παλέψαμε για την ισότητα, τώρα είναι λίγο απολιτίκ το πράγμα. (Έλα μωρέ. Εγώ θα βγάλω το φίδι από την τρύπα; Και έτσι υπάρχουν όλα τα φίδια που δαγκώνουν και κανείς δε βάζει το χέρι, για να τα βγάλει και να αλλάξει η κατάσταση.)

 

Μετά την τελευταία και πολυσυμμετοχική δουλειά σου, με τίτλο "Ντίλερ, Κίλλερ και ΣΙΑ" με μουσική που υπογράφεις ο ίδιος και στίχους Κώστα Γεωργουσόπουλου (Κ.Χ. Μύρη),  Δισκογραφικά ετοιμάζεις κάτι;

"Ντίλερ, Κίλλερ και ΣΙΑ" το αγαπώ πάρα πολύ. Είναι διαφορετικά τραγούδια μεταξύ τους, τα λέει χύμα και σταράτα απέναντι στην εκπαίδευση, στην εξουσία, ένας  τελείως αυτόνομος και αντιεξουσιαστικός δίσκος. Ελάχιστα το παίξανε. Ελαχιστότατα.Δε γουστάρω καθόλου τους παραγωγούς του ραδιοφώνου,  που βάζουν επιλεγμένα πράγματα και παίζουν playlist.

Θα κάνω ένα δίσκο, (παλεύω με τον εαυτό μου, γράφω δε μου αρέσουν τα σκίζω, σκέφτομαι ότι δε θα το περάσω εγώ και η προστασία αυτή μου κάνει κακό, εννοώ σκέφτομαι πάντα τι θέλει ο άλλος από μένα (όχι ματαιοδοξικά, όχι για την εμπορικότητα) γράφω, έχω γράψει καμιά 20αριά τραγούδια, θα βγάλω τα 8-  τα 10 maximum.

Όμως εκτός από όλα αυτά ασχολείσαι και με τα φιλανθρωπικά.

Ναι και βέβαια ασχολούμαι. Αυτό μου έλειπε. Φιλανθρωπικά όμως είναι μια ωραία λέξη που είναι αυτονόητη. Εγώ ασχολούμαι  με τον κοινωνικό ρατσισμό. Γιατί είμαστε μια χώρα που ο κοινωνικός ρατσισμός, ο σεβασμός δηλαδή στην ισότητα, απέναντι στους αναξιοπαθούντες, στους ανάπηρους, στα ορφανά παιδιά, δεν είναι αυτονόητος. Και επειδή έχω πονέσει ως γόνος αναπήρων για όλα αυτά και έχω επιτεθεί, ασχολούμαι πραγματικά. Κάνω πολλά πράγματα, εντελώς ανιδιοτελή και σε πληροφορώ ότι είμαι μόνος και απαξιωμένος. Δεν υπάρχουν καλλιτέχνες, επιστήμονες που να διαθέτουν πραγματικό χρόνο.  Μεσολαβούμε για να βρεθούν χρήματα, γιατί εμείς δεν ανακατευόμαστε με χρήματα. Υπάρχουν καλλιτέχνες που πηγαίνουν στα φεστιβάλ. Με το φεστιβάλ του ανθρώπου και της ισότητας δεν ασχολήθηκε κανείς και καθόλου.

Τι είναι αυτό που μας οδήγησε, ώστε να βιώνουμε την κατάσταση αυτή σήμερα; Τι πιστεύεις;

Εμείς το οδηγήσαμε εκεί. Με τις προτιμήσεις μας. Γιατί επιλέξαμε να κυβερνηθούμε από μειοδότες, που ξεπούλησαν τα πάντα. (παιδεία, πολιτισμό, πολιτισμικότητα κλπ) Εμείς τους επιλέγαμε όλους αυτούς, το να μπαίνουμε στα κόμματα (εγώ δεν έχω μπει ποτέ) και να αισθανόμαστε μέρος της εξουσίας, εμείς επιλέξαμε να πιστεύουμε ότι το ισχυρόν είναι αυτός που έχει χρήματα, αυτοκίνητα, σπίτια και όχι ισχυρός πνεύματος. Εμείς επιλέξαμε το lifestyle και τη μαζικότητά του. Έχουμε σοβαρή ευθύνη γι’ αυτό που συμβαίνει. Όταν κάποιος στη δημοκρατία, αναλαμβάνει να κυβερνήσει και εκμεταλλεύεται,  είναι για σκότωμα, όλοι αυτοί. Αλλά επιμέναμε. Δικαιολογημένα μερικές φορές. Η προηγούμενη γενιά πέρασε μια κατοχή, προδόθηκε από τις αριστερές ιδέες, φοβήθηκε από την ξενοδουλεία και το φασισμό. Φοβηθήκανε οι άνθρωποι ενδεχομένως. Δε δικαιολογώ κανέναν. Και ως λαός πιστεύω ότι έχουμε έλλειμμα αλληλεγγύης. Και η κρίση η οποία ξεκίνησε οπωσδήποτε από την κρίση των αξιών και την ανισορροπία, δεν έφερε πιο κοντά τους ανθρώπους. Εγώ ήλπιζα ότι είναι μια ευκαιρία να έρθει ο ένας πιο κοντά στον άλλον και να μοιραστούμε πράγματα. Ο καθένας κλείστηκε πιο πολύ στον εαυτό του μη χάσει τα λεφτά του.

Θα αλλάξει αυτή η κατάσταση; Είσαι αισιόδοξος;

Θα αλλάξει μόνο όταν δεν περιμένεις από κανέναν και δημιουργείς εσύ. Αν περιμένεις από το κράτος, είναι ανύπαρκτο. Τι να σου προσφέρει; Το σύστημα δεν υπάρχει. Είναι ψέμα. Είναι διάβρωση. Και αυτό το σύστημα, το όποιο σύστημα είναι χωρίς σύστημα. Αν περιμένεις από κάποιους δεν κάνεις τίποτα. Αν δημιουργείς ναι. Όπου και να σαι. Αν είσαι ένας καλός μπακάλης, ένας κτηνοτρόφος (και κάνεις ένα τυρί και θα ευωδιάζει ο τόπος και θα τρώει ο άλλος και θα τρελαίνεται, θα το πάρει), ένα καλό τραγούδι και δημιουργείς και αγαπάς το αντικείμενό σου, θα δημιουργήσεις και θα πετύχεις.

Ελεωνόρα.

Είναι ό,τι καλύτερο μου χει συμβεί στη ζωή μου. Το παιδί μου (όχι ιδιοκτησιακά).  Τη θεωρώ, αποστασιοποιημένα, πάρα πολύ μεγάλο μέγεθος. Για τον τρόπο που στέκεται, που τραγουδάει, που δεν έχει έπαρση, είναι κοινωνική, αγαπάει αυτό που της συμβαίνει, είναι με τον κόσμο, έχει τρομερή φωνή. Ξαναγάπησα τα τραγούδια του Θεοδωράκη και του Χατζηδάκη. Είναι εξαιρετική. Τη θαυμάζω πολύ. Με αφήνει άναυδο μήνα με το μήνα. Αλλά τη βλέπω όχι σαν κόρη μου, αλλά σαν καλλιτέχνη.

Τι εύχεσαι;

Εύχομαι να βρεθούμε οι άνθρωποι μεταξύ μας. Με ορίζοντα την ισότητα όχι το προσωπικό συμφέρον, την ελληνικότητα και όχι τη βαρβαρότητα των ξένων και της αγγλοσαξονικής λογικής η οποία δημιούργησε μια αναγέννηση με ιδέες ελληνικές , που η Ελλάδα είχε Τουρκοκρατία, να αγαπηθούμε μεταξύ μας με πραγματική αγάπη, να μπούμε στη διαδικασία της γνώσης και όχι των γνώσεων, να ενθουσιαστούμε, να μπούμε στο ένθεον και στην ουσία, να επανέλθουμε. Και εύχομαι να κάνουμε μια επανεκκίνηση και να μπορέσει η Ελλάδα μέσα από τους Έλληνες να βρει το δρόμο της. Να μην προδοθούμε και να μην προδώσουμε άλλο. Να πιστέψουμε. Να εργαστούμε. Να πράξουμε έργο. Να ονειρευτούμε. Να μπούμε ξανά ακάθεκτοι στην αλήθεια και όχι στα κόμπλεξ της αριστεράς που τα πράγματα δεν τα πάει μπροστά. Να γίνουμε πιο προοδευτικοί ακόμα. Συνέχεια θα μπορούσα να εύχομαι κοριτσάκι μου.