Μία από τις πιο ερεβώδεις στιγμές στην ιστορία του κινηματογράφου αποτελεί η πορεία της Γερμανίδας σκηνοθέτριας Λένι Ρίφενσταλ (1902-2003), που έχει λεξικογραφηθεί ως μία απολύτως αμφιλεγόμενη δημιουργός.

Όταν γίνεται λόγος για κινηματογραφικούς κωμικούς, όλοι συμφωνούν για το απόλυτο αρχέτυπο, την κορυφή της πυραμίδας: εκεί κατοικεί -μακράν του δεύτερου- ο μέγιστος Τσάρλι Τσάπλιν.

Ξαναβλέποντας για νιοστή φορά στην τηλεόραση αγαπημένες ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου, συνειδητοποίησα ότι τα έργα εκείνα ήταν αποτέλεσμα ενός συνόλου ηθοποιών, το οποίο αποτελούσαν επιμέρους υποκριτικά ρεσιτάλ. Διαπίστωσα επίσης ότι στη μνήμη μου είχαν αποτυπωθεί, με την ίδια ένταση, μικρές και μεγάλες ερμηνείες, ανεξάρτητα από τη χρονική τους διάρκεια.

 

Από το φθινόπωρο μέχρι και τα Χριστούγεννα του 2016, οι ταινίες που ζωντάνεψαν στις σκοτεινές αίθουσες ήταν αρκετές. Τρεις από αυτές τράβηξαν το δικό μου ενδιαφέρον - και ίσως αρκετών από τους θεατές που τις παρακολούθησαν - είτε για τις ερμηνείες των πρωταγωνιστών τους, είτε επειδή ήταν δουλεμένες μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια, είτε για τα όμορφα μηνύματα που κουβαλούσαν.

Οι διάφορες λίστες που συντάσσουμε στο τέλος κάθε έτους είναι πάντα μια αναπόφευκτη συνθήκη. Όχι κατ' ανάγκην απορριπτέα. Αυτό το «καταλογογραφικό» έθιμο καλώς μας επιβάλει, σε τελευταία ανάλυση, την υποχρέωση να θυμίσουμε στον εαυτό μας, συστηματοποιώντας τα, μερικά από τα πιο αξιοσημείωτα πράγματα της χρονιάς που φεύγει. Ιδού, λοιπόν, πέντε ταινίες του 2016, οι οποίες ανάμεσα στα άλλα, με συγκίνησαν και με προβλημάτισαν και είναι βέβαιο πως θα κρατήσω στη μνήμη μου για καιρό.

Τα παραμύθια δεν είναι καθόλου αστεία υπόθεση. Σε αντίθεση με την κοινώς επικρατούσα άποψη, οι λαϊκές αυτές ιστορίες με την οικουμενική απήχηση, στην ανόθευτη, πρωταρχική μορφή τους, δεν αφορούν μόνο τα παιδιά αλλά και τους ενήλικες.